Strona główna  Spis treści  Leksykon  << Wstecz 

Multimedialny Świat Biblii
Oczekiwania mesjańskie

     W Biblii Hebrajskiej tytuł mesjasza (pomazańca) stosowano do królów, którzy byli wprowadzani na tron i otrzymywali władzę przez obrzęd namaszczenia. Dzięki temu obrzędowi stawali się pomazańcami Pańskimi. Prawdopodobnie namaszczano również proroków.
     Wzorem Dawida namaszczenie obowiązywało wszystkich królów przedwygnaniowego Izraela, choć nie wszyscy spełnili pokładane w nich nadzieje. Z biegiem czasu zaczęto idealizować Król Dawid - obrazDawida jako władcę. Pamięć o nim odgrywała coraz większą rolę po podziale monarchii na część południową i północną. W północnej wiele razy dochodziło do zamachów stanu i zmian dynastycznych. W południowej rządy sprawowali potomkowie Dawida, w czym doszukiwano się owocu obietnicy Bożej danej Dawidowi za pośrednictwem proroka Natana, że sam Bóg zbuduje mu dom (dynastię).
     Z czasem tytuł pomazańca przestał się odnosić do arcykapłanów i proroków, a zaczął być stosowany do Dawida i jego potomstwa. Wzmogły się oczekiwania na króla podobnego do Dawida, wiązane m.in. z Jozjaszem i jego reformą (druga połowa VII w. przed Chr.). Wygnanie babilońskie położyło kres nadziejom na trwałość rządów dynastii Dawidowej (po powrocie z wygnania potomkowie Dawida nie wrócili już do sprawowania władzy królewskiej w Izraelu). Oczekiwania mesjańskie coraz bardziej szły w kierunku eschatologicznym. Z jednej strony były to wspomnienia o idealizowanym, historycznym Dawidzie, z drugiej natomiast oczekiwanie na radykalnie nowe działanie Boże. Nadzieje te znajdowały wyraz w psalmach.
     Oczekiwany Mesjasz miał być wyjątkowym narzędziem zaprowadzenia sprawiedliwości Bożej na ziemi. Miał posiadać pełnię darów Bożych i cnót. Jego panowanie miała cechować wieczna sprawiedliwość, bezpieczeństwo i pokój. W tej wizji pobrzmiewały reminiscencje o cudownym wybawieniu z Egiptu, które przeobraziło lud niewolników w naród cieszący się własną ziemią i pomyślnością.
     Podstawą oczekiwań mesjańskich było przekonanie, że Bóg jest Panem dziejów i może skutecznie zmieniać bieg ludzkiej historii. Uświęcanie Księżyca (oczekiwania mesjańskie)Prorocy Ezechiel i Jeremiasz zapowiadali, że Bóg sam zawrze nowe "przymierze pokoju" możliwe dzięki przemianie ludzkiego serca.
     W okresie wygnania babilońskiego w nadziejach mesjańskich pojawił się wątek Mesjasza cierpiącego. Jego ślady można odnaleźć w Psalmach (Ps 22; 55; 88), w obrazie Mojżesza, a szczególnie w nauczaniu anonimowego proroka z okresu wygnania babilońskiego nazywanego Deutero-Izajaszem (Cztery Pieśni o Słudze Pańskim). Pogląd, że cierpienie ma szczególną wartość zbawczą i zadośćczyniącą, ma źródło w Torze (Mojżesz po grzechu Izraelitów, jakim było zbudowanie złotego cielca, wstawił się za nimi do Boga, prosząc o przebaczenie lub ukaranie jego samego - nie szukał własnej chwały, lecz był gotowy umrzeć za powierzony sobie lud). Zapowiedzi Mesjasza cierpiącego były jednak nie do przyjęcia dla Żydów wyobrażających sobie interwencję Bożą jako wielkie zwycięstwo, czytelny znak mocy Boga.
     Polemiczne nastawienie Żydów wobec chrześcijaństwa stało się powodem rezygnacji z wielu wątków, które stanowiły integralną część świętej Tradycji. Mesjasz przestał być postacią indywidualną, a jego cechy zaczęto odnosić do Izraela jako narodu.

Multimedialny Świat Biblii - (c) 2003-2006 - Created by Sailor