Strona główna  Spis treści  Leksykon  << Wstecz 

Multimedialny Świat Biblii
Język i pismo Biblii Hebrajskiej

     Księgi wchodzące w skład Biblii Hebrajskiej zostały napisane zasadniczo w języku hebrajskim. Tylko niewielkie fragmenty utrwalono w języku aramejskim. Język i pismo hebrajskie stanowią odmianę języka i pisma kananejskiego, należącego do północnej grupy języków zachodniosemickich, używanego w II tys. przed Chr. na obszarze Syro-Palestyny. Wraz z wejściem do Kanaanu i stopniowym podbojem kraju Hebrajczycy zapożyczyli Księga Wyjścia w języku hebrajskimod lokalnej ludności jej język i alfabetyczne pismo składające się z 22 spółgłosek.
     Przejmując język Kanaanu, Hebrajczycy zaadaptowali go do własnych potrzeb. Od ok. X w. przed Chr. można mówić o piśmie starohebrajskim, za pomocą którego utrwalono najstarsze święte tradycje Izraela. Nie znaleziono dotąd jednak żadnego fragmentu Biblii Hebrajskiej, która pochodziłaby z tamtych stuleci.
     Pierwsze księgi biblijne w ich obecnym kanonicznym kształcie zostały opracowane w VI w. przed Chr., czyli w okresie niewoli babilońskiej. Utrwalanie na piśmie świętej Tradycji Izraela odbywało się na wygnaniu, czyli w Mezopotamii. Izraelscy wygnańcy zetknęli się tam z językiem i pismem aramejskim, które przywieźli ze sobą do Judei, wracając z niewoli. Język aramejski, podobnie jak hebrajski, należy do północnej grupy języków zachodniosemickich.
     Początkowo Aramejczycy też przyjęli do zapisu swojego języka pismo kananejskie, lecz upraszczając sposób pisania liter, rozwinęli je w nowym kierunku. Powolna ewolucja doprowadziła do wyłonienia się ostatecznie między IV a II w. przed Chr. pisma kwadratowego (spółgłoski pisane na planie kwadratu). Izraelici swoje dawne pismo nazywali hebrajskim, natomiast pismo kwadratowe - asyryjskim.
     Na terenie Palestyny stale postępowała ekspansja języka aramejskiego i pisma kwadratowego. W rezultacie przepisywano istniejące księgi święte z tradycyjnego pisma starohebrajskiego nowym pismem, czyli kwadratowym. W tradycji żydowskiej przyjęcie pisma kwadratowego jest łączone z przypadającą na połowę V w. przed Chr. reformatorską działalnością kapłana Ezdrasza, kiedy dobiegło końca opracowywanie zbioru Proroków. Prawdopodobnie utrwalono go już pismem kwadratowym. To samo dotyczy Pism, których pewne części (Dn 2,4b-7, 28; Ezd 4,8-6,18; 7,12-35) zostały sporządzone i przetrwały w języku aramejskim.
     Mniej więcej do końca II w. przed Chr. równocześnie istniały rękopisy sporządzone za pomocą tradycyjnego pisma starohebrajskiego i pisma kwadratowego. Pod koniec epoki przedchrześcijańskiej, prawdopodobnie na skutek definitywnego rozłamu między Żydami a Samarytanami, którzy obstawali przy zapisie starohebrajskim, Żydzi opowiedzieli się za pismem kwadratowym.
     Aramejskie pismo kwadratowe do tego stopnia odpowiadało potrzebom środowiska żydowskiego, że od III w. przed Chr. obserwujemy istnienie jego osobnej, judzkiej, odmiany. Pismo, jakim posługiwano się w jej ostatniej fazie rozwoju zwanej herodiańską (30 przed Chr. - 70 po Chr.), Żydzi przyjęli za obowiązujące w przekazie tekstu wszystkich ksiąg Biblii Hebrajskiej. Rabini zawyrokowali, że tylko przy jego użyciu można przepisywać święte księgi oraz pozostałe teksty religijne.

Multimedialny Świat Biblii - (c) 2003-2006 - Created by Sailor