Strona główna  Spis treści  Leksykon  << Wstecz 

Multimedialny Świat Biblii
Początki przekładania Biblii Hebrajskiej

     Potrzeba przełożenia ksiąg świętych zaistniała w kilka dziesięcioleci po zakończeniu wygnania babilońskiego. W rezultacie uprowadzenia do Babilonii (lata 587-538 przed Chr.) Izraelici zadomowili się tam na dobre i przejęli język aramejski, który szybko - z powodu bliskiego pokrewieństwa z hebrajskim - stawał się ich językiem mówionym. Początkowo spowodowało to Ojcze nasz po hebrajsku i aramejskudwujęzyczność, ale stopniowo aramejski wypierał hebrajski. Wracając do ojczyzny, wygnańcy przynosili ze sobą nie tylko nowe wzorce kulturowe, lecz i nowy język.
     W połowie V w. przed Chr. większość Izraelitów miała znaczne trudności ze zrozumieniem hebrajskich ksiąg świętych. W tym okresie rozpoczęli w Jerozolimie działalność dwaj wielcy reformatorzy: Nehemiasz zajął się uregulowaniem spraw politycznych, Ezdrasz natomiast podjął gruntowne reformy religijne (reforma Ezdrasza). Podczas zgromadzenia opisanego w Księdze Nehemiasza Ezdrasz autorytatywnie obwieścił słowo Boże, tłumacząc je na aramejski, którym mówili uczestnicy zebrani na uroczystych obchodach, oraz podając niezbędne objaśnienia. Jest to pierwszy udokumentowany przypadek, kiedy zdecydowano się na przekład ksiąg świętych. Przekazywanie Słowa Bożego w języku innym niż hebrajski dowodzi przełamania schematu myślowego, według którego Bóg mógł się objawiać oraz mógł być wyznawany i czczony tylko w kategoriach mentalności i języka hebrajskiego.
     Czytanie i tłumaczenie Tory przez Ezdrasza w Jerozolimie, w bliskim sąsiedztwie świątyni, stanowiło autonomiczną czynność liturgiczną, a nie namiastkę kultu sprawowanego w świątyni. Jerozolima - Wzgórze ŚwiątynnePonieważ przekład dokonywany przez Ezdrasza był główną częścią uroczystej liturgii, rychło zyskał sobie pełne prawo bytu w kulcie synagogalnym.
     Łatwość, z jaką przybyły z Babilonii Ezdrasz podjął decyzję o przekładzie, sugeruje, że już wcześniej - przebywając z dala od ojczyzny - zetknął się z praktyką przekładania ksiąg świętych na język aramejski. Nacisk na czytanie i zrozumienie Tory przez wszystkich uczestników liturgii pozwala wnosić, że zapoczątkowany w połowie V w. przed Chr. zwyczaj publicznego czytania i przekładania słowa Bożego ustalił się jako integralny składnik życia Żydów palestyńskich. Przekład Biblii nie jest więc, jak to często mówiono, wynalazkiem Żydów diaspory. Tłumacze Septuaginty, którzy pracowali w Aleksandrii, mieli jerozolimskich poprzedników.
     Czytanie i przekładanie Tory było połączone z objaśnianiem jej. Ezdrasz nie podawał słuchaczom sensu dosłownego, literalnego, ani nie dbał o to, by tekst tłumaczyć w sposób niewolniczy. Troszczył się o wydobycie znaczenia tekstu dla życia wierzących w sytuacji, w jakiej się znaleźli. Mówiąc dzisiejszym językiem, Ezdrasz dokonywał egzegezy tekstu świętego, z tym że jej zasadnicze elementy były zawarte w podawanym doraźnie przekładzie aramejskim.

Multimedialny Świat Biblii - (c) 2003-2006 - Created by Sailor