Strona główna  Spis treści  Leksykon  << Wstecz 

Multimedialny Świat Biblii
Kanon Nowego Testamentu

     Stopniowe odchodzenie pokolenia świadków oraz prześladowania na terenie Palestyny wywołały kryzys nowotestamentowej tradycji ustnej. Zaczęto więc (na wzór Starego Testamentu) utrwalać na piśmie naukę Jezusa poszerzoną o rozumienie wiary apostołów i doświadczenie Kościoła pierwotnego. Pod koniec I w. istniały już prawie wszystkie księgi, której później stały się normatywne dla wiary chrześcijan. Kryterium ich kanoniczności stanowiła zgodność z nauką Jezusa i apostołów (świadczyło o tym czytanie liturgiczne księgi w Kościele oraz pochodzenie pisma bezpośrednio od Biblia Gdańska - porządek ksiąg Nowego Testamentuapostoła lub redakcja oparta na jego nauczaniu).
     Kanon Nowego Testamentu krystalizował się przez kilka wieków. W Kościele zachodnim dążono raczej do przyjmowania niż odrzucania cenionych przez chrześcijan pism (dlatego np. przyjęto aż cztery Ewangelie oraz zaakceptowano pisma deuterokanoniczne). Istnienie kanonu nie oznacza, że Kościół nie może odkrywać czystego przepowiadania chrześcijaństwa pierwotnego w agrafach czy pismach Ojców Apostolskich. Określa on tylko obszar, w którym można odnaleźć apostolskie przepowiadanie, w które nieustannie wsłuchuje się Kościół wszystkich wieków, aby nie stracić swojej tożsamości.
     Najstarsze świadectwa dotyczące istnienia spisu pism Nowego Testamentu uznawanych za natchnione sięgają II w. Należy do nich np. kanon Muratoriego, zawierający listę pism przyjętych w Rzymie ok. 180 r., oraz pisma Klemensa Aleksandryjskiego (150-220) i Orygenesa (185-254). Istniejące między nimi różnice są zapewne odzwierciedleniem różnic występujących w poszczególnych Kościołach.
     Do ksiąg jednomyślnie uznawanych za natchnione przez wszystkie najstarsze gminy chrześcijańskie (zwanych protokanonicznymi) należą cztery Ewangelie, Dzieje Apostolskie, Pisma Pawłowe, Pierwszy List św. Jana oraz Pierwszy List św. Piotra. Natomiast do ksiąg, co do natchnienia których w pewnych gminach istniały wątpliwości (zwanych deutero- lub wtórokanonicznymi), zalicza się: List do Hebrajczyków, Drugi List św. Piotra, Drugi i Trzeci List św. Jana, List św. Jakuba, List Judy i Apokalipsę.
     Obok pism uznawanych za natchnione istniała bogata literatura próbująca "uzupełnić" szczegóły z życia Jezusa Chrystusa oraz związanych z Nim osób (tzw. apokryfy powstające od końca I do V w.). Najczęściej Betlejem - wejście do Groty Mlecznejbyły to barwne fantazje, szczególnie popularne wśród ludu. Nieufność Ojców Kościoła wobec tych pism była spowodowana wykorzystywaniem ich przez heretyków do głoszenia fałszywych doktryn. Ostateczne zamknięcie kanonu całego Pisma Świętego nastąpiło podczas Soboru Trydenckiego w 1546 r. Kościół katolicki uznał wówczas kanoniczność 27 ksiąg Nowego Testamentu.
     Początkowo księgi Nowego Testamentu dzielono na dwie grupy: ewangelię, do której zaliczano cztery Ewangelie (Mt, Mk, Łk, J), i pisma apostolskie, obejmujące resztę, czyli 23 księgi. W manuskryptach i starożytnych katalogach chrześcijańskich istniały dość duże rozbieżności co do kolejności ksiąg. Ewangelie są zwykle wymieniane na pierwszym miejscu. Drugą część zbioru dzielono zwykle na dwie grupy: Dzieje Apostolskie i Listy Katolickie (niekiedy z Apokalipsą) oraz Listy św. Pawła umieszczane zazwyczaj na końcu.
     Pod wpływem podziału ksiąg Starego Testamentu według gatunków literackich występującego w Septuagincie 27 pism Nowego Testamentu podzielono na trzy części: księgi historyczne (Mt, Mk, Łk, J, Dz), dydaktyczne (Rz, 1-2 Kor, Ga, Ef, Flp, Kol, 1-2 Tes, 1-2 Tym, Tt, Flm, Hbr, Jk, 1-2 P, 1-2-3 J, Jud) oraz księgę prorocką (Ap).

Multimedialny Świat Biblii - (c) 2003-2006 - Created by Sailor